جنگل‌های شمال

مقالاتی درباره جنگل‌های هیرکانی (خزری) در شمال ایران

 
لور
ساعت ٧:٤٩ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ۳٠ آذر ۱۳۸٩  

نام علمی:

Carpinus orientalis Miller 1759

= Carpinus duinenis Scop. 1772

نام انگلیسی:

eastern hornbeam, oriental hornbeam

نام‌های دیگر: شَرَم (ییلاقات رامسر و رودسر و تنکابن)، لِوَر (کلاردشت و نور و کجور)، کَچَف (گرگان)، اَسَف، عَسَف (مازندران) (ثابتی، 200).

 

لِوَر، درخت/درختچه‌ای است از تیرهٔ فندق (Corylaceae) به ارتفاع 4ـ 5 (8) متر (مظفریان، درختان...، 202) که میانگین تعداد در هکتار آن در جنگل‌های شمال 299/0 اصله (148/0 درصد) و میانگین حجم در هکتار آن 176/0 متر مکعب (063/0 درصد) است (مشتاق کَهْنَمُویی، 44).

 

گیاه‌شناسی

شاخه: شاخه‌های جوان و دمبرگ‌ها با کرک‌های تار ابریشمی.

برگ: به طول 5/2ـ 6 (9) به عرض 2/1ـ 3 (4) سانتی‌متر، تخم مرغی تا تخم مرغی ـ بیضوی، با سَرِ نوک تیز یا به‌ندرت نوک کُند، با قاعدهٔ گرد یا تا حدی قلبی، با لبهٔ دندانه اره‌ای مضاعف نوک تیز، بدون کرک، روی سطح بالایی سبز تیره (سبز سیر)، درخشان با رگبرگ‌ِ فرورفته، سطح زیرین در امتداد رگبرگ میانی کرک‌دار و در محور رگبرگ‌ها ریش‌دار. دمبرگ‌ها به طول 5 ـ 8 (10) میلی‌متر.

گل آذین: انبوه، در حالت میوه‌دار به طول 3ـ 6 (8) به عرض 2ـ 5/3 سانتی‌متر. گریبان سه‌گوشه ـ تخم مرغی، بدون لَپ، با دندانه‌های نامنظم نوک تیز، 5ـ 8 رگه‌ای، ابتدا در پایین کرک‌دار.

میوه: فندقه به طول 3ـ 6 میلی‌متر، 8 ـ 12 رگه‌ای (مظفریان، درختان...، 202).

 

پراکنش

لور از اروپای جنوبی تا جنگل‌های شمال ایران امتداد یافته است و در سرتاسر جنگل‌های هیرکانی از گرگان تا ارسباران و در ارتفاعات بالایی پراکنده است (ثابتی، 200). این درخت مانند راش و اُوری، مرز بالایی جنگل‌های شمال را تشکیل می‌دهد و در ارتفاع 2500 متری از سطح دریا در حد بالایی راشستان در ارتفاعات سنگده (شرق پل سفید) دیده می‌شود. لور در جنگل‌های ارسباران نیز می‌روید (مروی مهاجر، 46، 71، 118).

 

بوم‌شناسی

لور در ذخیره‌گاه جنگلی زربین حسن آباد در جنوب چالوس، با زربین جامعهٔ گیاهی تشکیل داده است (جزیره‌ای، 339). این درخت در جنگل‌های شمال، جامعهٔ گیاهی مستقل به نام لِوَرستان (Carpinetum-Orientale) و همچنین با درخت اُوری جامعهٔ اُوری ـ لِوَرستان (Querco-Carpinetum orientalis) به وجود آورده است. جامعهٔ لورستان در ارتفاعات بالا دیده می‌شود و تخریب شده است زیرا نزدیک‌ترین محل تأمین چوب مورد نیاز روستاییان در مناطق ییلاقی محسوب می‌شود (مروی مهاجر، 43).

 

 

 

منابع

1- ثابتی، حبیب‌الله، 1382، جنگل‌ها درختان و درختچه‌های ایران، دانشگاه یزد، چ3، 806+ 64ص.

2- جزیره‌ای، محمدحسین، 1381، جنگل‌کاری در خشکبوم، دانشگاه تهران، چ 2،  458ص.

3- مشتاق کهنمویی، محمدحسن، 1378، وضعیت کمی و کیفی جنگل‌های شمال، جلد اول، بازنگری طرح جامع مقدماتی جنگل‌های شمال کشور، مطالعات دورهٔ پنجم، 1375، سازمان جنگل‌ها و مراتع کشور، معاونت امور جنگل‌های شمال، دفتر فنی جنگلداری، 103ص.

4- مروی مهاجر، محمدرضا، 1384، جنگل‌شناسی و پرورش جنگل، دانشگاه تهران، چ1، 387ص.

5- مظفریان، ولی‌‌الله، 1377، فرهنگ نام‌های گیاهان ایران، فرهنگ معاصر، چ2، 12+69+671ص.

6- مظفریان، ولی‌الله، 1383، درختان و درختچه‌های ایران، فرهنگ معاصر، چ1، 1003+394+55ص.

7. http://free-pu.t-com.hr/romeo-tomaz-biodiversity/spontaneus_plants.htm 



 
 
 
< head > < / head > < head > < / head >