جنگل‌های شمال

مقالاتی درباره جنگل‌های هیرکانی (خزری) در شمال ایران

 
سیاه‌کرکو
ساعت ۱۱:۳۸ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۳۱ امرداد ۱۳٩٠  

 

نام علمی:

Acer monspessulanum L. subsp. Ibericum (M. B.) Yaltirik 1967

 = Acer ibericum M. B. 1808

 

نام انگلیسی: ؟

 

نام‌های دیگر: کِیْکُمِ قفقازی (مظفریان، درختان ...، 6)، کَهْکَئین، کَکَئین (اَرَسباران)، تِله ( پل سفید)، غاغار (عَمّارلو)، آقْچه‌قِیین (منجیل و هرزویل)، کِیْکَف (رودبار)، لَپْلَک (خلخال)، کَهُوک (مازندران) (ثابتی، 81)، کُهُوک (معین، 3/3145).

 

سیاهْ‌کَرْکُو درختی است از تیرهٔ افرا (Aceraceae) که در جنگل‌های نیمه مرطوب شمال دیده می‌شود (ثابتی، 80).

 

گیاه‌شناسی

شاخ و برگ: برگ‌های شاخه‌های گل‌دار به طول 5/4 (5) به عرض 6 (7) سانتی‌متر، ابتدا در سطح زیرین کُرک‌دار، سرانجام به‌جز رگبرگ‌های اصلی بدون کرک، با لَپ‌های کامل یا با کنگره‌های کمِ نامحسوس، در شاخه‌های نازا اغلب کم و بیش کنگره‌ای دندانه‌ای نامنظم.

میوه: فندقه‌های بال‌دار به طول 5/2ـ 3 به عرض 5/0ـ 1 سانتی‌متر با حجره‌های در سطح بیرونی بدون کرک و در سطح درونی کرک‌دار  (مظفریان، درختان ...، 6).

 

پراکنش

سیاه‌کرکو در امتداد دره‌های هراز و چالوس و در دشت نظیر و درهٔ تالار و سفیدرود و در هرزویل و رودبار و همچنین اَرَسباران انتشار دارد. پایین‌ترین ارتفاع آن از سطح دریا در رودبار و در ارتفاع 600 متر و بیشترین ارتفاع آن به میزان 2000 متر در پنجاب و دره هراز است (ثابتی، 80).

استان مازندران: پل زنگوله، درهٔ چالوس، درهٔ کُجُور، دشت نظیر، درهٔ هَراز، بالای پنجاب، گردنه شرق عمارت.

استان گیلان: هرزویل، منجیل، درهٔ سفیدرود، رودبار.

آذربایجان: قره داغ، حسن بیگلو، جنگل‌های اَرَسباران (مظفریان، درختان ...، 6).

قفقاز، شمال غرب ایران.

این درخت در درهٔ حسن آباد چالوس با زربین جامعه گیاهی تشکیل می‌دهد (جزیره‌ای، 339).

 

بوم‌شناسی

سیاه‌کرکو در جنگل‌های نیمه مرطوب شمال و در حد فاصل جنگل‌های هیرکانی و دامنه‌های نیمه خشک و استپی و در ارتفاعات متوسط از سطح دریا دیده می‌شود (ثابتی، 80).

 

زادآوری

در هر کیلوگرم از بذر سیاه‌کرکو در حدود 35500 بذر وجود دارد. تیمار بذر آن به صورت لایه‌گذاری سرد در ماسه مرطوب در دمای 3 تا 5 درجهٔ سانتی‌گراد و به مدت 150 تا 300 روز انجام می‌شود (سازمان جنگل‌ها، 4).

 

 

 

منابع

1- ثابتی، حبیب‌الله، 1382، جنگل‌ها درختان و درختچه‌های ایران، دانشگاه یزد، چ3، 806+ 64ص.

2- جزیره‌ای، محمدحسین، 1381، جنگل‌کاری در خشک‌بوم، دانشگاه تهران، چ 2، 460 ص.

  3- سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور، معاونت مناطق مرطوب و نیمه مرطوب، دفتر جنگل‌کاری و پارک‌های جنگلی، 1387، راهنمای بذر درختان جنگلی، چ 1، 12+11 ص.

4- مظفریان، ولی‌‌الله، 1377، فرهنگ نام‌های گیاهان ایران، فرهنگ معاصر، چ2، 12+69+671 ص.

5- مظفریان، ولی‌الله، 1383، درختان و درختچه‌های ایران، فرهنگ معاصر، چ1، 1003+394+55 ص.

6- معین، محمد، 1371، فرهنگ فارسی (فرهنگ معین)، امیرکبیر، چ 8، 6جلد، 106+5277+317+2351 ص.

7. http://en.wikipedia.org/wiki/Acer_monspessulanum

 



 
 
 
< head > < / head > < head > < / head >