جنگل‌های شمال

مقالاتی درباره جنگل‌های هیرکانی (خزری) در شمال ایران

 
آفات مهم درختان جنگل‌های شمال
ساعت ٧:۳٢ ‎ب.ظ روز یکشنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۳٩۱  

 

1- پروانه ابریشم‌باف ناجور        Lymantria dispar

میزبان: گونه‌های مختلف گیاهان جنگلی و باغی به ویژه درختان بلوط.

نوع خسارت: لاروها تمام سطح برگ تغذیه می‌کنند.

مراحل خسارت‌زای آفت: فقط لاروها با تغذیه از برگ‌ها منجر به ایجاد خسارت می‌شوند.

مناطق آلوده به آفت: در سرتاسر استان‌های شمالی آفتی مهم است.

 

 

2- پروانهٔ برگ‌خوار سفید آمریکایی       Hyphantria cunea     

میزبان: گونه‌های مختلف گیاهان جنگلی و باغی.

نوع خسارت: تغذیه لاروها از تمام سطح برگ‌ها.

مراحل خسارت‌زای آفت: لاروها به صورت دسته‌جمعی ابتدا از پارانشیم و سپس از پهنک برگ‌ها تغذیه می‌کنند.

مناطق آلوده به آفت: سرتاسر نوار ساحلی و میان‌بند استان گیلان، شهرستان‌های تنکابن و عباس آباد حوزه اداره کل منابع طبیعی نوشهر به صورت پراکنده، شهرستان‌های محمودآباد و نور و بابلسر و سواد کوه در حوزهٔ منابع طبیعی ساری.

 این آفت بسیار پلی فاژ است و در حدود 636 میزبان دارد.

 

 

3- پروانهٔ دم طلایی            Euproctis chrysorrohae    

میزبان: بلوط (اُوری)، لِوَر ، شیردار و غیره.

نوع خسارت: تغذیه از برگ‌های میزبان

مراحل خسارت‌زای آفت: لاروها

مناطق آلوده به آفت: چالوس روستای دِلیر، منطقهٔ کُجُور (روستای کینْج)

 

 

                   

4- پروانه برگ‌خوار زمستانه خال‌دار             Erannis defolaria     

میزبان: راش، انجیلی، ممرز، افرا و غیره.

نوع خسارت: برگ‌خوار

مراحل خسارت‌زای آفت: لاروها

 مناطق آلوده به آفت: جنگل‌های گلندرود، ماشلک، دانشکده، گلبند، سرچشمه در نوشهر و چالوس و جنگل‌های حوزه غرب ساری (لاویج) و جنگل‌های شرق استان گلستان.

 

                                          

5- پروانه برگ‌خوار زمستانه                 Operophtera brumeata

میزبان: پلی فاژ (راش، انجیلی، ممرز، افرا و غیره)

نوع خسارت: برگ‌خوار

مراحل خسارت‌زای آفت: لاروها

مناطق آلوده به آفت: جنگل‌های گلندرود، ماشلک، دانشکده، گلبند، سرچشمه در نوشهر و چالوس و جنگل‌های حوزه غرب ساری (لاویج).

 

 

6- پروانهٔ برگ‌خوار بلوط                Ennomus quercinaria

میزبان: پلی فاژ (انجیلی، بلوط، افرا، ممرز و غیره)  

نوع خسارت: برگ‌خوار؛ از تمام قسمت‌های برگ تغذیه می‌کند و فقط رگبرگ‌ها باقی می‌ماند.

مراحل خسارت‌زای آفت: لاروها

مناطق آلوده به آفت: استان مازندران ـ ساری (جنگل‌های زرین آباد و دشت ناز و پارک شهید زارع)

 

 

7- پروانه تخم انگشتری    (Lasiocompidae,  Lep) Malacosoma  neustria                                                                                           

میزبان: افرا، توسکا، زرشک، غان، ممرز، گیلاس جنگلی، زالزالک، ازگیل جنگلی، راش، سیب، گلابی، گوجه جنگلی، بلوط ، سپیدار.

نوع خسارت: تغذیه از برگ‌ها

مراحل خسارت‌زای آفت: لاروها

مناطق آلوده به آفت: اکثر نقاط  شمال کشور در مناطق میان‌بند و بالابند با جمعیت کمابیش اندک.

 

 

8- پروانهٔ جوانه‌خوار بلوط           Tortrix viridana

میزبان: درختان بلوط

نوع خسارت: تغذیه ار جوانه‌های برگی

مراحل خسارت‌زای آفت: لاروها

مناطق آلوده به آفت: استان‌های مازندران و گلستان.

 

 

9- پروانهٔ جوانه‌خوار کاج        Rhyacionia buoliana

میزبان:  کاج جنگلی (کاج سیلوستریس)           Pinus sylvestris

نوع خسارت: تغذیه از جوانه‌های کاج که سبب جارویی و چنگالی شدن جوانه‌ها و بدشکلی و پیچیدگی در تنهٔ درختان آلوده می‌شود.

مراحل خسارت‌زای آفت: لارو

مناطق آلوده به آفت: استان‌های شمالی کشور

 

 

10- پروانه فری یا کرم خراط      Zeuzera  pyrina L.                    

میزبان: افرا، شاه بلوط هندی، توسکا، زبان گنجشک، صنوبر، بلوط، نارون، گردو، سیب جنگلی، گلابی جنگلی، بیدمشک و غیره.

نوع خسارت:  تغذیه لاروها از چوب شاخه و تنه درختان.

مراحل خسارت‌زای آفت: لاروها

مناطق آلوده به آفت: به صورت پراکنده در تمام مناطق جنگلی با اهمیت اقتصادی کم وجود دارد.

 

 

11- پروانه برگ‌خوار داغداغان        Lybithia celthis

میزبان: درخت داغداغان      Celthis sp.                    

نوع خسارت: تغذیه از برگ‌ها

مراحل خسارت‌زای آفت: لاروها

مناطق آلوده به آفت: مازندران (نوشهر، منطقهٔ کُجُور)

 

 

12- سوسک برگ‌خوار قهوه ای توسکا       Galerucell lineola

میزبان: توسکای ییلاقی   Alnus subcordata

نوع خسارت: تغذیه از پهنک برگ، پارانشیم‌های سطح بالایی و زیرین برگ.

مراحل خسارت‌زای آفت: حشرات کامل و لاروهای آفت.

مناطق آلوده به آفت: استان‌های گیلان و مازندران و گلستان.

 

 

13- سوسک برگ‌خوار آبی توسکا         Agelestica alni

میزبان: توسکای ییلاقی   Alnus glotinosa

نوع خسارت: تغذیه از پهنک برگ، پارانشیم‌های سطح بالایی و زیرین برگ.

مراحل خسارت‌زای آفت: حشرات کامل و لاروهای آفت.

مناطق آلوده به آفت: استان‌های گیلان و مازندران و گلستان.

 

 

14- سوسک برگ‌خوار نارون     Galerucell luteola

میزبان: اُوجا، مَلَج، نارون‌های زینتی (چتری)

نوع خسارت: برگ‌خوار (پارانشیم‌خوار)

مراحل خسارت‌زای آفت: حشرات کامل، لارو. خسارت اصلی در مرحلهٔ لاروی ایجاد می‌شود

مناطق آلوده به آفت: تمام نقاط اوجاخیز شمال کشور و نارون‌های چتری و آمریکایی مناطق شهری.

چرخهٔ زندگی: زمستان را به حالت حشرهٔ کامل در لابه‌لای پوستک‌های درخت و یا زیر لاشبرگ‌ها سپری می‌کند. در اوایل بهار روی درخت میزبان می‌رود و با کمی تغذیه، شروع به تخم‌ریزی در پشت برگ می‌کند. لاروها از پارانشیم زیر و روی برگ تغذیه می‌کند و شفیره در زیر لاشبرگ و سایر پناهگاه‌ها تشکیل می‌شود. 3 تا 4 نسل در سال دارد.

 

 

15- سوسک برگ‌خوار ممرز (کَک لِوَر)         Altica viridula  

میزبان: ممرز، لور، بلوط اوری

نوع خسارت: تغذیه از پهنک برگ‌ها به صورت قلوه‌کن و پارانشیم برگ‌ها

مراحل خسارت‌زای آفت: حشرات کامل از پهنک برگ‌ها و لاروهای آن از پارانشیم برگ می‌خورند

مناطق آلوده به آفت: مناطق میان‌بند و بالابند در شمال کشور و جنگل‌های ارسباران و استان‌های سمنان و قزوین و زنجان.

 

 

16- سوسک برگ‌خوار صنوبر و بید    Melasoma populi

میزبان: صنوبر، تبریزی، بید

نوع خسارت: برگ‌خوار

مراحل خسارت‌زای آفت: لارو و حشرات کامل، هر دو ازبرگ‌ تغذیه می‌کنند.

مناطق آلوده به آفت: بیشتر در مناطق میان‌بند و بالابند روی درختان میزبان فعالیت دارند.

 

 

17- سرخرطومی جهندهٔ راش        Rhynchaenus fagi    

میزبان: درختان راش     Fagus orientalis

نوع خسارت: تغذیه از پارانشیم بین دو روپوست بالایی و پایینی برگ به صورت مینوز خسارت می‌زند.

مراحل خسارت‌زای آفت: حشرات کامل از پهنک برگ و لاروها به صورت مینوز در حاشیهٔ برگ‌ها

مناطق آلوده به آفت: در اکثر راشستان‌های شمال کشور

 

 

18- سرخرطومی سیگاری بلوط     Attelabus nitens

میزبان: بلوط، شاه بلوط، توسکا، افرا، بید

نوع خسارت: پیچیدگی و لوله شدن برگ‌ها، خوردگی برگ‌ها

مراحل خسارت‌زای آفت: حشره کامل و لارو

مناطق آلوده به آفت: استان‌های شمالی کشور، جنگل‌های ارسباران

 

 

19- سوسک پوست‌خوار نارون ملج     Scolytus scolytus     

میزبان: مَلَج و سایر درختان تیرهٔ نارون (Ulmaceae) نظیر جنس نارون Ulmus sp.

نوع خسارت: تغذیه از کامبیوم بین پوست و چوب، ناقل بیماری قارچی.     

مراحل خسارت‌زای آفت: لارو و حشرهٔ کامل.

مناطق آلوده به آفت: در تمام مناطق ملج‌خیز شمال کشور.

این آفت بیشتر به درختان ضعیف حمله میکند و ناقل قارچ بیماری‌زای Ophiostoma ulmi  است. مهم‌ترین روش کنترل، تقویت درختان است.

 

 

20- سوسک چوب‌خوار بلوط        Platypus cylindrus

میزبان: بلوط، شاه بلوط، ممرز، راش، زبان گنجشک، صنوبر، نارون

نوع خسارت: فعالیت و تغذیه از داخل چوب

مراحل خسارت‌زای آفت: لارو و حشره کامل در داخل چوب

مناطق آلوده به آفت: جنگل‌های تالش، لیره‌سر تنکابن، سایر مناطق شمال ایران

 

 

21- کرم سفید ریشه  Melolontha melolontha   M. kratzi- persica,    

میزبان: پلی فاژ

نوع خسارت: برگ‌خوار، ریشه خوار

مراحل خسارت‌زای آفت: حشرات کامل از برگ و لاروها از ریشه گیاه می‌خورند.

مناطق آلوده به آفت: در تمام مناطق جنگلی با تراکم متوسط تا کم وجود دارد ولی در بعضی از سال‌ها ممکن است بر اثر مساعد بودن شرایط اقلیمی، تراکم آنها بالا رود و منجر به ایجاد خسارت گردد.

 

 

22- شپشک پنبه‌ای (سفید) راش       Cryptococcus fagi

میزبان:  درختان راش         Fagus orientalis

نوع خسارت: تغذیه از شیرهٔ پوست تنه و سرشاخه‌ها

مراحل خسارت‌زای آفت: پوره‌ها و افراد بالغ هر دو از شیرهٔ تنه گیاه تغذیه می‌کنند.

مناطق آلوده به آفت:  اکثر راشستان‌های شمال کشور.

 

 

23- شپشک سپردار کاج نوئل   Nuculaspis abietis

میزبان: درختان نوئل، نراد، سدر

نوع خسارت: تغذیه از شیرهٔ برگ‌ها و سرشاخه‌ها، زردی و پژمردگی و ریزش سوزن‌ها

مراحل خسارت‌زای آفت: پوره و حشرهٔ کامل

مناطق آلوده به آفت: کلاردشت

 

 

24- کنهٔ تار عنکبوتی کاج نوئل   Oligonychus ununguis

میزبان: درختان نوئل، نراد، سدر

نوع خسارت: پارگی بافت‌ها و تغذیه از شیرهٔ برگ‌ها و ایجاد حالت زنگ مانند همراه با تارهای عنکبوتی ریز روی اندام‌های آلوده.

مراحل خسارت‌زای آفت: لاروها و افراد بالغ.

مناطق آلوده به آفت: کلاردشت

 

 

25- شته راش      Phyllaphis fagi

میزبان: درخت راش     Fagus orientalis

نوع خسارت: تغذیه از شیره برگ و شاخه‌های جوان

مراحل خسارت‌زای آفت: پوره و حشرهٔ کامل

مناطق آلوده به آفت: اکثر راشستان‌های شمال با درجات و شدت آلودگی متفاوت

 

 

26- شتهٔ گال‌زای نارون     Tetraneura ulmi 

میزبان: درختان نارون و به ویژه اُوجا

نوع خسارت: ایجاد گال روی برگ‌ها و دگرشکلی آنها.

مراحل خسارت‌زای آفت: پوره

مناطق آلوده به آفت: در اکثر مناطقی که درخت میزبان با اهمیت اقتصادی کم تا متوسط وجود دارد.

 

 

27- زنبور برگ‌خوار آزاد       Caliroa sp.      

میزبان: درختان آزاد و بلوط

نوع خسارت: لاروها از پارانشیم سطوح بالایی  و پایینی برگ‌ها تغذیه می‌کنند.

مراحل خسارت‌زای آفت: لاروها

مناطق آلوده به آفت: جنگل‌های پایین‌بند منطقهٔ رامسر و نوشهر

 

 

28- زنبور گال‌زای اکالیپتوس     Leptocybe invasa     

میزبان: درختان و نهال‌های اکالیپتوس

نوع خسارت: ایجاد گال روی دمبرگ و برگ و سرشاخه‌های جوان و دگرشکلی آنها

مراحل خسارت‌زای آفت: لاروها

مناطق آلوده به آفت: حوزه ادارات کل منابع طبیعی ساری و گلستان

 

 

29- زنبور گالزای نسترن       Rhodites rosae

میزبان: نسترن جنگلی

نوع خسارت: ایجاد گال روی نهنج و دگرشکلی آن، تشکیل نشدن گل و کاهش تولید بذر.

مراحل خسارت‌زای آفت: لارو

مناطق آلوده به آفت: در مناطق میان‌بند و مراتع مشجر در اکثر مناطق شمال کشور

 

 

30- زنبور برنده برگ رز      Megachile sp.

میزبان: شیردار، رز، ارغوان

نوع خسارت: خوردگی بخشی از برگ‌ها

مراحل خسارت‌زای آفت: لاروها

مناطق آلوده به آفت: به صورت پراکنده در بعضی از مناطق شمال کشور

 

 

31- ملخ بال کوتاه البرز   polysarcus  elbursianus 

میزبان: پلی فاژ، اکثر گونه‌های علوفه‌ای و بوته‌ای و درختچه‌های مرتعی

نوع خسارت: تغذیه از برگ و سرشاخه‌های سبز

مراحل خسارت‌زای آفت: پوره‌ و حشرهٔ کامل

مناطق آلوده به آفت: گیلان و مازندران (اِشْکِوَر، رودبار، دماوند)

 

 

32- ملخ گوراسبی  Uvarovistia zebra UV. (Tettigonidae, Ort)

میزبان: پلی فاژ، اکثر گونه‌های علوفه‌ای و بوته‌ای و درختچه‌های مرتعی

نوع خسارت: تغذیه از برگ و سرشاخه های سبز

مراحل خسارت‌زای آفت: پوره‌ و حشرهٔ کامل

مناطق آلوده به آفت: گیلان و مازندران (اِشْکِوَر، رودبار، دماوند)

 

 

33- ملخ بی بال برگ‌خوار شمشاد   Isoimon riabovi 

میزبان: پلی فاژ، اکثر گونه‌های علوفه‌ای و بوته‌ای و درختچه‌های مرتعی

نوع خسارت: تغذیه از برگ‌ها و اندام های سبز گیاه

مراحل خسارت‌زای آفت: پوره و حشرهٔ کامل

 مناطق آلوده به آفت: پارک بنفشهٔ نمک آبرود

 

 

 

 

برگرفته و ویرایش شده از: آهنگران، یزدانفر، 1391، معرفی بعضی از آفات و بیماری‌های مهم جنگل‌های شمال کشور، اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان مازندران ـ نوشهر، نشریهٔ داخلی.



 
 
 
< head > < / head > < head > < / head >