جنگل‌های شمال

مقالاتی درباره جنگل‌های هیرکانی (خزری) در شمال ایران

 
نگاهی به ساختار اداره جنگل های کشور
ساعت ۱٠:۳٠ ‎ب.ظ روز شنبه ۱٤ مهر ۱۳۸٦  

نهاد متولی جنگل‌های ایران تاکنون هفت بار دچار تغییرات ساختاری شده است. جنگل‌های کشور گاه مانند سال ‪ ۱۳۱۸‬زیر نظر تشکیلاتی به نام دایره جنگلبانی و جزیی از وزارت فلاحت بود و گاهی مانند دوره زمانی ‪۱۳۵۱ -۱۳۴۶‬ تحت نظارت وزارت منابع طبیعی قرار داشت.

 

این تغییرات شدید ساختاری ، باعث شده است برخی از صاحب نظران به این نتیجه برسند که بخش عمده‌ای از مشکلات مربوط به حفظ جنگل‌ها ناشی از نابسامانی اداری و تشکیلاتی است و برخی دیگر این دیدگاه را رد می کنند.

یک کارشناس ارشد جنگلداری با ‪ بیش از ۲۰‬سال سابقه در بخش اجرایی در گفتگو با ایرنا گفت : سازمان جنگل‌ها و مراتع مظلوم مانده است زیرا با تشکیلاتی بزرگ، درون وزارت جهاد کشاروزی قرار دارد.

عباس تقی پور گل سفیدی افزود: اگر سازمان جنگل‌ها وزارتخانه‌ای مستقل بود در جذب اعتبار و نیروی انسانی و پیگیری اهداف جدی تر و موفق تر عمل می کرد. 

وی ادامه داد : سازمان جنگلها و مراتع اکنون به مانند شهری است از مرکز دور افتاده و امکانات کمی به آن می‌رسد.

تقی پور ضمن بعید دانستن تشکیل دوباره وزارت منابع طبیعی با توجه به سیاست کوچک‌سازی دولت درباره ساختار درونی سازمان جنگلها و مراتع گفت:تقسیم بندی فعلی سازمان مطلوب است و مشکل اصلی به انتخاب مدیران برمی گردد. 

این کارشناس ارشد جنگلداری خاطرنشان کرد: انتخاب مدیران باید براساس تخصص و توان مدیریتی باشد.

برخلاف این نظر برخی دیگر از متخصصان جنگلداری تأثیرساختار تشکیلاتی‌اداره جنگل‌ها را عاملی درجه یک نمی‌دانند و بر اهمیت عملکرد علمی و نظارت کافی تأکید دارند.

پژوهشگر موسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور به ایرنا یادآور شد : برای اصلاح منابع طبیعی، صرف داشتن وزارتخانه ضرورت ندارد زیرا تشکیلات دولتی ما به خودی خود بزرگ بوده‌است.

یکی از پژوهشگران مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان مازندران دراین باره گفت: مشکل این نهاد کمتر منشأسازمانی و تشکیلاتی دارد.

یوسف گرجی بحری افزود: مشکل اصلی، نبود برنامه و هدف‌گذاری برنامه‌ها و ارزیابی کارکرد گذشته بوده است چرا که در چند سالی که وزارت منابع طبیعی تشکیل شده بود ، تحول خاصی ایجاد نشد.

این پژوهشگر اظهار داشت : سازمان جنگل‌ها و مراتع سازمانی تخصصی است و مدیران آن باید متخصص رشته‌های مختلف منابع طبیعی باشند.

گرجی بدترین اتفاق را ورود کارشناسان کشاورزی به‌تشکیلات منابع طبیعی ذکر کرد و افزود : متخصص نبودن مدیران سازمان جنگل‌ها باعث می‌شود در جلسات‌اداری و تصمیم‌گیری نتوانند به خوبی از حقوق منابع طبیعی کشور دفاع کنند.

این محقق تصریح کرد : اگر سازمان جنگل‌ها منسجم و با هدف باشد از حالتی که به صورت وزارتخانه اداره شود، کارآمدتر خواهد بود.

وی با اشاره به این که تنوع اقلیمی در اروپا کمتر از ایران است و نباید از آن تقلید صرف کرد، گفت : مبنای تقسیمات کاری درمنابع طبیعی باید واحدهای بوم شناختی باشد.

گرجی بحری با تأکید بر اهمیت اقتصادی و زیست محیطی جنگل های خارج از شمال گفت : این جنگل ها، سرچشمه بسیاری از رودهای بزرگ کشور از جمله کارون هستند و اهمیت زیادی دارند.

به گفته وی ، مردم باید در نهادهای اداره جنگل وارد شوند و خودشان نگهبان منابع طبیعی باشند.

مدیرکل سابق دفتر جنگلداری سازمان جنگلها و مراتع کشور در این ‌باره گفت:در بسیاری از کشورهای پیشرفته اروپایی که زمانی دارای وزارت جنگلبانی بودند، در سایه پیشرفت دربخش کشاورزی و دامپروری، امروزه بامازاد تولیدات کشاورزی و دامی مواجه هستند.

مصطفی عبدالله پور افزود: مشکل این کشورها، بیشتر رها شدن و بلا استفاده ماندن اراضی کشاورزی و مرتعی است.

وی اظهار داشت : در چنین حالتی در این کشورها امروزه تشکیلات جنگلبانی‌در زیر مجموعه وزارت کشاورزی قرار دارد تا با سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی،اراضی کشاورزی رهاشده و بی‌استفاده را براساس نتایج مطالعات فنی و اقتصادی به‌زیر کشت و پوشش جنگل ببرند.

این مدرس دانشگاه گفت: به‌همین دلیل است که در سال‌های اخیرشاهد افزایش سطح جنگل در کشورهای پیشرفته اروپایی هستیم.

به گفته عبدالله پور در برخی دیگر از کشورها که جنگل و صنایع وابسته به‌آن جایگاه مهمی در اقتصاد ملی دارد، مانند کانادا، ترکیه، رومانی و روسیه تشکیلات جنگلبانی به صورت مستقل از وزارت کشاورزی اداره می‌شود.

وی ادامه داد: در کشورهای درحال توسعه که با مشکل افزایش جمعیت وبیکاری ،و کمبود تولید و عرضه مواجه هستند، برای جبران کمبود تولید و عرضه، راحت ترین راه افزایش تولید و اشتغال را تبدیل جنگل‌ها و مراتع به زمین‌های کشاورزی می‌دانند.

عبدالله پور ادغام وزارتخانه های کشاورزی و جهاد سازندگی و تشکیل وزارت جهاد کشاورزی را با توجه به سیاست کلی دولت در کوچک‌سازی تشکیلات اداری، بدون اشکال دانست و گفت : این کار ضمن صرفه‌جویی مالی از مسابقه دو وزارتخانه قبلی برای تغییرکاربری اراضی جلوگیری کرد.

وی تأکید کرد : با این حال ادارات کل منابع طبیعی باید مستقل باشند و نباید زیر نظر ادارت کشاورزی استان قرار گیرند.

با وجود نبود اتفاق نظر بین کارشناسان درباره ساختار مناسب اداره‌جنگلهای کشور، آنها معتقدند که با تشکیلات فعلی نیز در صورت اجرای درست و دقیق بسیاری از مشکلات موجود حل می‌شود.



 
 
 
< head > < / head > < head > < / head >