جنگل‌های شمال

مقالاتی درباره جنگل‌های هیرکانی (خزری) در شمال ایران

 
گیاهان ساحلی مازندران
ساعت ۳:٥٧ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ۱٩ مهر ۱۳۸٦  

بنا بر تحقیق یکی از پژوهشگران مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان مازندران، در سواحل این استان از شبه جزیره میانکاله تا رامسر، ۳۴۰ گونه گیاهی وجود دارد.

طیبه امینی در پایان نامه کارشناسی ارشد گیاه شناسی خود، پوشش گیاهی سواحل مازندران را بررسی کرد که نتایج زیر به دست آمد:

در این پژوهش ۱۱ نقطه از سواحل ماسه ای مازندران، شامل رامسر، نوشهر، بابلسر و هفت تیپ از شبه جزیره میانکاله، بررسی شد. در هر نقطه یا ایستگاه، خانواده، فرم حیاتی و پراکنش جغرافیایی گونه ها تعیین و نموداری برای هر کدام رسم گردید. در هر ایستگاه، با توجه به پوشش گیاهی، ۱۰ قطعه نمونه با ابعاد۱۰*۱۰یا ۵*۵ متر مورد بررسی دقیق تر قرار گرفت و داده های حاصل از عملیات صحرایی، پس از پردازش اولیه، با نرم افزارهای تخصصی بوم شناختی تجزیه و تحلیل شد. هدایت الکتریکی و اسیدیته آب و خاک و بافت خاک هر ایستگاه نیز آزمایش شد. نتایج نشان داد در سواحل مازندران در حدود ۳۴۰ گونه گیاهی وجود دارد که شبه جزیره میانکاله با ۲۳۴ گونه بیشترین و نوشهر با ۱۶۴گونه، کمترین تعداد گونه را دارد.

 از نظر فرم حیاتی در تمام ایستگاه ها گیاهان یک ساله یا تروفیت ها دارای حداکثر تعداد (حدود ۵۰ درصد) بودند و پس از آن، همی کریپتوفیت ها (۲۸ درصد)، ژئوفیت ها (۸ درصد)، کریپتوفیت ها و فانروفیت ها (۴ درصد) و سایر اشکال زیستی (۱۰ درصد) قرار داشتند.

در حدود ۴ درصد فلور را گونه های بومی انحصاری (اندمیک) تشکیل می دهد که از نظر حفاظتی اهمیت زیادی دارد.

در شبه جزیره میانکاله، با توجه به این که منطقه حفاظت شده است، تپه ماهورهای ماسه ای و رویش های اصلی و گونه های اصلی سواحل هنوز به خوبی به چشم می خورد. ولی هر چه به غرب استان مازندران پیش می رویم، چهره رویش ها را تغییر و تخریب یافته و گونه های اصلی را غایب می یابیم که بیشترین تخریب در سواحل نوشهر دیده شد.

بر اساس این پژوهش، تغییر کاربری سواحل و تخریب آن برای ساخت و سازهای شخصی و پیشروی آب دریا، از مهم ترین عوامل تخریب رویشگاه های ساحلی در مازندران و به طور کلی شمال کشور است که باید از ادامه آن جلوگیری شود.

یکی از گیاهان بومی و در معرض انقراض سواحل دریای خزر، پیچک ایرانی با نام علمی Convolvulus persicus است. این گیاه بوته ای و همیشه سبز که ۱۵ ـ ۵۰ سانتی متر ارتفاع دارد، فقط در سواحل ماسه ای دیده می شود و ساخت و سازهای ساحلی و پیشروی آب دریای خزر، در بسیاری از مناطق آن را نابود کرده است. در استان مازندران هر چه از شرق به غرب حرکت کنیم، این گیاه کمتر دیده می شود که علت آن، زیادتر بودن تخریب در غرب مازندران است و در شبه جزیره میانکاله که تخریب کمتر است، این گیاه بیشتر دیده می شود.

پیچک ایرانی، دارای گل سفید درشت و برگ هایی با کرک های ابریشمی فشرده و به رنگ سبز روشن است. این گونه مانند دیگر گیاهان ساحلی، ریشه عمیق و تحمل شوری بالایی دارد و برای زیستن در زمین های ماسه ای و ساحلی، سازگاری یافته است.

این گیاه در مناطق متعدد از جمله سواحل شرقی بندر انزلی، سواحل چابکسر، رامسر، تنکابن، نوشهر دیده می شود. یکی از رویشگاه های مناسب آن، ساحل پارک جنگلی سی سنگان در شرق نوشهر بود که بر اثر تعریض جاده کناره، این رویشگاه آسیب زیادی دید. 



 
 
 
< head > < / head > < head > < / head >