جنگل‌های شمال

مقالاتی درباره جنگل‌های هیرکانی (خزری) در شمال ایران

 
نگاهی به مشکلات پارک های جنگلی شمال
ساعت ٩:٥٧ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ٢٥ مهر ۱۳۸٦  

بر طبق آمار در شمال کشور، 57 پارک و تفرجگاه جنگلی با مجموع مساحت 34 هزار هکتار وجود دارد. با توجه به رویکرد کلی دولت در واگذاری امور به بخش های غیردولتی، تاکنون مدیریت ۳۰ پارک با مساحت ۴۰۶۱  هکتار به بخش خصوصی واگذار شده است.
اغلب پارک های واگذار شده، مساحت کمی دارند و پارکهای بزرگ، همچنان در اختیار دولت است.
کارشناسان در گفتگو با ایرنا، کمبود اعتبار و نیروی انسانی متخصص و ماهر و نبود متولی مشخص را مشکل اصلی پارکهای جنگلی شمال برشمردند.
با این حال، بسیاری از پارکها حتی بروشور معرفی ویژگی های پارک ندارند که به تازگی اقداماتی در این باره آغاز شده است.
رئیس گروه پارکها و ذخیره گاه های جنگلی دفتر جنگل کاری و پارک های جنگلی سازمان جنگلها و مراتع کشور در این باره گفت: مدیریت پارکها به شکل کلی و عام، متأسفانه متولی واحدی ندارد.
محمود قنادکار سرابی افزود: بخشی از این پارک ها با درجات متفاوت تفرجی، حفاظتی و ذخیره گاهی در اختیار سازمان جنگل ها و مراتع و بخشی نیز در اختیار سازمان حفاظت محیط زیست است.
وی ادامه داد: بنابراین در هدایت و نظارت در این گونه پارکها که همواره جنبه های ملی و فرا ملی مطرح است، روش های مدون، مشخصی حتی برای بازدیدکنندگان وجود ندارد.
قناد کارسرابی تأکید کرد: باید با هماهنگی سازمان جنگلها و مراتع و سازمان حفاظت محیط زیست و با مشارکت کارشناسان اهل فن و مشاوره کارشناسان حقوقی، قانون مناسبی پیشنهاد و تصویب شود.
وی گفت: مدیریت پارک های جنگلی به طور مشخص از ۲۰۰ ـ ۲۵۰ سال قبل در فرانسه آغاز شد و به آن «سامانه استفاده چندجانبه جنگل» گفته می شد.

قناد کار سرابی افزود: این سامانه به مرور و با توجه به تغییرات پیش آمده، به «سامانه پارک جنگلی» و سپس «پارک جنگلی ملی» تغییر نام داد.

وی ادامه داد: در این روند با توجه به تعارض بین حفاظت (فیزیکی و فنی) و مباحث تحقیقاتی و آموزشی از یک سو و تفرج بیش از حد ظرفیت از سوی دیگر و تعیین درصد تفرج در مناطق دهگانه تحت مدیریت، عنوان «پارک جنگلی» شکل گرفت.

رئیس گروه پارک ها و ذخیره گاه های جنگلی سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کشور گفت: مدیریت در پارکهای جنگلی طبیعی، در نوع خود یک تخصص جدید در مدیریت عرصه های طبیعی با اصل حفاظت از طبیعت است و تفرج در حاشیه قرار می گیرد.
وی مدیریت پارک های جنگلی را دارای سه بخش «پوشش گیاهی»، «خدمات» و «بازدیدکنندگان» ذکر کرد و گفت: هم اکنون مدیریت بازدیدکنندگان جایگاه کاملی ندارد، ولی امیدواریم با ارتقای جایگاه پارک داری و بهره گیری از منابع اعتباری، انسجام مدیریت بالاتر رود.
قنادکار سرابی ادامه داد: در پارک های واگذار شده به بخش خصوصی چون توجه بیشتری به بخش خدمات می شود، بخش های پوشش گیاهی و بازدیدکنندگان ممکن است فراموش شود، زیرا بخش خصوصی اغلب در فکر درآمد بیشتر است.
وی تأکید کرد: لازم است عملکرد مجریان خصوصی پارک های جنگلی از نظر منابع اعتباری و توان اجرایی بررسی شود و اعمال سیاست های اجرایی همراه با تأنی باشد تا همواره راه برگشت، اصلاح و بازسازی وجود داشته باشد.

پارک های جنگلی شمال، به ویژه در روزهای اول سال و نیز تعطیلات روزهای تابستان، از مراکز مهم جذب گردشگر محسوب می شود، به طوری که سالانه از هر کدام از پارک های جنگلی «سی سنگان» و نور، در حدود یک میلیون نفر دیدن می کنند. از آنجا که هر پارک جنگلی ظرفیت مشخصی برای پذیرش گردشگر دارد، ورود بیش از حد بازدیدکنندگان سبب تخریب طبیعت پارک می شود.

یکی از کارشناسان ارشد جنگلداری به ایرنا گفت: به دلیل استفاده بیش از حد از ظرفیت پارک های جنگلی، اغلب آنها در معرض تخریب قرار دارند.
میثم میار عباسی افزود: تعداد و مساحت پارک های جنگلی با تعداد گردشگران تناسب ندارد و در برنامه ریزی تفرجی، باید با نظم مکانی خاص، آثار تخریبی گردشگری به حداقل کاهش یابد.
این کارشناس ارشد جنگلداری تأکید کرد: نقشه دقیق اکثر پارک های جنگلی، به ویژه پارک های حاشیه جاده ها و رودخانه ها مشخص نیست، در حالی که محدوده پارکهای جنگلی باید به طور کلی مشخص و محصور باشد تا جلو تجاوز و تخریب، از جمله ایجاد دکه های کنار جاده ای گرفته شود.
وی با بیان اهمیت نظم در داخل پارک های جنگلی یادآور شد: یکی از مسائل مهم، نظم بخشیدن به فعالیت های داخل پارکهای جنگلی و مشخص شدن محل پارک خودروها و اسکان مسافران و برپا کردن چادرها و محل ایجاد دکه ها و استراحتگاه ها و نظایر آن است.
میارعباسی درباره واگذاری مدیریت پارکهای جنگلی به بخش خصوصی تصریح کرد: باید روند واگذاری پارک های دولتی به بخش خصوصی با توجه به رعایت دقیق مفاد قرارداد، اعم از مدیریت صحیح، حفاظت و نگهداری از عرصه و استفاده درست از آن صورت گیرد.



 
 
 
< head > < / head > < head > < / head >