جنگل‌های شمال

مقالاتی درباره جنگل‌های هیرکانی (خزری) در شمال ایران

 
پارک جنگلی سی سَنگان
ساعت ٢:٢٦ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ٢٦ مهر ۱۳۸٦  

   

پارک جنگلی سی‌سنگان با مساحت ‪ ۶۰۲‬هکتار در‪ ۲۷‬کیلومتری شرق نوشهر واقع است و از نظر پوشش گیاهی و جذب گردشگر، از پارکهای شاخص کشور محسوب می‌شود.

این پارک جنگلی که در سال ‪ ۱۳۴۴‬احداث شد از ساحل دریای خزر تا ارتفاع ‪ ۵۰‬متری از سطح دریا امتداد دارد و دارای آب و هوای مرطوب، با زمستان ملایم و میانگین بارندگی سالانه ۱۱۰۰ ‬میلی متر است.

پژوهشگر مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان مازندران در گفتگو با ایرنا درباره اهمیت پارک جنگلی سی‌سنگان گفت: این پارک یک جنگل نمونه و طبیعی از جنگل‌های جلگه‌ای شمال ایران است که ترکیب و تنوع گونه‌های درختی آن جذابیت دارد.

"یوسف گرجی بحری" افزود: دراین پارک جنگلی درختان بلوط با قطر بیش از دو متر و همچنین گونه‌های شمشاد و افرا دیده می‌شود و مساحت قابل توجه و در کنار  دریا بودن، به آن زیبایی کم نظیری داده است.

وی با بیان اینکه پارک جنگلی نیازی جدید در زندگی شهرنشینی است، خاطر نشان کرد: تنوع گونه‌ای و طبیعی بودن در پارک جنگلی سی‌سنگان، در مقایسه با پارک جنگلی نور و موارد مشابه بیشتر است و اشکوب‌بندی بالاتری دارد.

این پژوهشگر تأکید کرد: قسمت جنوبی پارک جنگلی سی‌سنگان بکرتر است و هیچ نوع مداخله پرورشی و قطع درخت در آن انجام نشده است.

گرجی درباره وضعیت گردشگری این پارک جنگلی گفت: تأسیسات بهداشتی و جمع‌آوری زباله در پارک سی‌سنگان، وضع مطلوب ندارد و به ویژه در روزهای شلوغ، زباله در همه جای آن دیده می‌شود.

پژوهشگر مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان مازندران اضافه کرد: بعضی از گردشگران به دلیل ناآگاهی، نهال‌های شمشاد را که درختی با ارزش و بسیار کند رشد است، می‌کنند و با آن آتش درست می‌کنند.

وی ادامه داد: یکی دیگر از کاستی‌های پارک جنگلی سی سنگان نبود تابلو های آگاهی بخش است و مردم به همین دلیل از اطلاعات لازم مطلع نمی‌شوند.

بسیاری از کسانی که از بوستان جنگلی سی‌سنگان استفاده می‌کنند غیر بومی هستند و با ارزش‌های این بوستان آشنایی ندارند. بنابراین فضایپارک باید به گونه‌ای باشد تاگردشگران ضمن بهره‌مندی ازآن، ویژگی‌های محل تفرج خود را بشناسند و پارک جنگلی سی‌سنگان را مجموعه‌ای از تعدادی درخت معمولی نبینند.

"علی کیان " کارشناس جنگل کاری و پارک‌های اداره کل منابع طبیعی نوشهر درباره جوامع و تیپ‌های گیاهی در این پارک گفت: گیاهان این پارک را می‌توان به سه بخش ساحلی، جنوبی و غربی تقسیم کرد.

وی افزود: در بخش ساحلی که به مساحت ‪ ۳۰‬هکتار در حاشیه جاده کناره قرار دارد، درختان و درختچه‌هایی همچون توسکا، لَرگ، بلوط، آزاد، لیلَکی [lilaki]، انجیر، داغداغان، انار، ازگیل، سرخ ولیک، گوجه جنگلی، توت، سیاه تَلُو، سیاه‌ال و سیاه اربه دیده می‌شود.

کیان با اشاره به اینکه در بخش جنوبی، تیپ انبوه شمشاد وجود دارد ، گفت: در بخش غربی جامعه بلوط ـ ممرزستان و درحد انتهای غربی و قسمتی از جنوب پارک، جامعه انجیلی ـ ممرزستان و جامعه بلوط ـ ممرزستان در مرز تیپ ها با شمشاد، آمیخته است.

این پژوهشگر، درختان ودرختچه‌های پارک جنگلی سی‌سنگان را گونه‌های شمشاد، بلند مازو، پلت، اُوجا، انجیلی، لیلکی، آزاد، ممرز، انجیر، نمدار، شب خسب، توت، شیردار، جَل، خُرمندی، توسکای قشلاقی، گوجه جنگلی، ولیک، ازگیل و گلابی جنگلی برشمرد.

وی تصریح کرد : گیاهان بوته‌ای و علفی این بوستان شامل بنفشه سه‌رنگ، پونه، پرسیاوشان، نگون سار( سیکلامن)، داردوست، پامچال، سرخس، زنگی دارو، مَتامَتّی(گل راعی)، جَگن(کارکس)، اَزمَلَک، تیره گندمیان، کنگر، پنیرک، پیچک، همیشک، شبدر، کوله خاس، نیلوفر، یونجه و تمشک است.

کارشناس جنگل‌کاری و پارک‌های اداره کل منابع طبیعی نوشهر درباره گونه های جانوری پارک جنگلی سی‌سنگان بیان داشت: دراین پارک پستاندارانی چون شُوکا، مَرال، خرس قهوه‌ای، پلنگ، روباه، گربه جنگلی، گراز و شغال دیده می‌شود.

به گفته کیان دوزیستانی چون غوک و وزغ و سمندر و خزندگانی چون انواع مار، از دیگر جانواران پارک جنگلی سی سنگان هستند.

وی درباره اهمیت پوشش گیاهی این پارک گفت: گونه نادر و منحصر به فرد شمشاد با نیازهای بوم‌شناختی خاص که دارای اکوسیستم بسیار حساس و شکننده است، میراثی گرانبها برای نسل‌های آینده محسوب می‌شود و باید با حفظ و نگهداری برای تحقیقات استفاده شود.

این پژوهشگر افزود: جنگل‌های جلگه‌ای خزری، ازبین رفته و فقط لکه‌هایی از آن باقی مانده که یکی از آنها، پارک جنگلی سی‌سنگان است.

کیان درباره تجهیزات موجود دراین پارک گفت: اکنون دو ورودی با پنج نگهبانی، یک اتاقک اطلاعات، دو دستگاه واحد مسکونی، فروشگاه، پناهگاه‌بزرگ، محوطه خورگشت(پیک نیک)، محوطه اردو( کمپینگ)، پارک کودک ، ‪ ۱۳‬دستگاه‌سرویس بهداشتی با ‪ ۷۵‬دهانه، سکوی آبخوری و ساختمان نمایشگاه دائم منابع طبیعی در پارک سی‌سنگان وجود دارد.

عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد نوشهر و چالوس درباره درخت شمشاد که گونه شاخص پارک جنگلی سی‌سنگان است، گفت: شمشاد یکی از گونه‌های با ارزش و بومی جنگل‌های خزری محسوب می‌شود که امروزه لکه‌هایی از آن در پارک جنگلی دکتر درستکار گیلان و جنگل‌های لیره‌سر و سی‌سنگان و توسکاتک نوشهر دیده می‌شود.

" فرهنگ اسداللهی" افزود: شمشاد، گونه‌ای است سایه پسند و گرما دوست و در مناطقی که اشکوب درختی یا بالایی ازبین برود، زرد، پژمرده وخشک می‌شود.

وی گفت: پارک جنگلی سی‌سنگان یکی از بهترین و با ارزش‌ترین پارکهای جنگلی شمال کشور است که بخشی ازآن ذخیره گاه و بخش دیگر تفرجگاه درنظرگرفته شده است.

این جنگل شناس تاکید کرد: متأسفانه فشار جمعیت بازدیدکننده باعث شده که نسل شمشاد در معرض خطر قرار گیرد که نتیجه آن نابودی گونه‌های علفی و سایر گونه‌هاست.

وی با اشاره به نادر بودن گونه شمشاد، افزود: لازم است بروشورهایی به مردم داده شود تا از اهمیت این پارک و درخت شمشاد آگاهی یابند.

به گفته اسداللهی، شمشاد در شمال کشور به صورت جامعه بلوط ـ شمشادستان در سی‌سنگان و داغداغان ـ شمشادستان در نمک‌آبرود و چلَک دیده می‌شود.

این استادیار دانشگاه افزود: جامعه نمدارـ شمشادستان درتوسکاتک و جامعه راش ـ شمشادستان در لیره‌سر و همچنین جامعه ازملک ـ شمشادستان در گیلان از دیگر جوامع شمشاد محسوب می‌شود.

توجه به پارکهای جنگلی، از جمله پارک جنگلی سی‌سنگان، از مصادیق استفاده غیرچوبی ازجنگل به شمارمی‌رود.تمایل گردشگران برای تفرج در چنین مکان هایی زمینه خوبی برای اشتغال زایی و کسب درآمد به وجود می‌آورد.

با این حال ویژگی بارز چنین اقدامی باید "غیر مخرب" بودن حضور گردشگران باشد. با رعایت این اصل، پارک جنگلی دارای تولید مستمر می‌شود و ضمن حفظ طبیعت، نفع اقتصادی نیز حاصل گردد.



 
 
 
< head > < / head > < head > < / head >