جنگل‌های شمال

مقالاتی درباره جنگل‌های هیرکانی (خزری) در شمال ایران

 
نگاهی به تهیه و اجرای طرح های جنگلداری در جنگل های شمال
ساعت ۸:۳٢ ‎ب.ظ روز شنبه ٢۸ مهر ۱۳۸٦  

برای اداره جنگل‌ها، آنها را به بخش‌هایی تقسیم می‌کنند و برای هر بخش، طرحی که شامل همه موارد لازم باشد، تدوین می‌شود.

این برنامه مدون که "طرح جنگل‌داری" نامیده می‌شود، ضمن معرفی پوشش گیاهی و جانوری و خصوصیات زمین و خاک منطقه و همچنین دام‌سراهای موجود در جنگل، اقدامات آتی را از عملیات پرورشی گرفته تا جاده‌سازی در جنگل دربرمی‌گیرد.

برای اجرای طرح‌های جنگل‌داری، مدت زمانی ‪ ۱۰‬ساله در نظر گرفته می‌شود و سپس برای همان منطقه، طرح تجدیدنظر که با اوضاع روز سازگارتر و برای رسیدن به اهداف اداره جنگل کارآمدتر باشد، تدوین می‌شود.

با این حال به نظر می رسد در تهیه و اجرای طرح‌های فعلی، کاستی‌هایی وجود دارد که در اداره مطلوب جنگل تأثیر منفی می‌گذارد.

یکی از کارشناسان سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور در این‌ باره به خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) گفت: طرح‌های جنگل‌داری بر اساس علوم و فنون جنگل پایه‌ریزی و مطالعه می‌شوند و هدف از اجرای آن، توسعه، احیا، حفاظت و در صورت امکان، بهره‌برداری اصولی و فنی از جنگل است.

"غلامرضا هادی زاده" افزود: این طرح‌ها محدوده‌ای معین دارند و مطالعات پایه مثل زمین‌شناسی، خاک‌شناسی، مسائل اقتصادی، اجتماعی و جنگل‌کاری و بهره‌برداری درآن در نظر گرفته می‌شود.

وی ادامه داد: بنابراین، عوامل گوناگون که به نوعی دراجرای درست و فنی آن تاثیرگذار است، مطالعه می‌شود و برای اجرا به مدت ‪ ۱۰‬سال عملی می‌گردد.

این کارشناس سازمان جنگل‌ها و مراتع بیان کرد: یکی از خصوصیات طرح‌های جنگل‌داری، حل موانع و مشکلات انسانی و غیرانسانی در محدوده همان طرح است تا اجرای آن مطابق برنامه سالانه ادامه یابد.

هادی زاده درباره «طرح جامع جنگل‌داری» گفت: این طرح ، فراتر از تهیه طرح جنگل‌داری است و هدف آن، مطالعه و بررسی کلیه عوامل انسانی و غیرانسانی در مجموعه جنگل است.

وی تأکید کرد: مهم‌ترین مسأله‌ای که در این طرح مطرح می‌شود، مسائل جنگل نشینان و روستاییان حاشیه جنگل است و به موضوع دامداری و نحوه ارتزاق و پراکندگی آبادی‌های کوچک و بزرگ توجه می‌شود.

به گفته هادی زاده، در "طرح جامع جنگل‌داری" موانع موجود برای زندگی روستایی، اشتغال، امکانات زندگی رفاهی برای روستاهای پرجمعیت و امکان فعالیت‌های درآمدزا با توجه به استعداد منطقه، در نظر گرفته می‌شود.

این کارشناس سازمان جنگل‌ها و مراتع افزود: این سازمان با هدف مدیریت برای توسعه پایدار جنگل‌ها و مراتع، به فاصله هر ‪ ۱۰‬سال مطالعات طرح جامع را در سرتاسر جنگل‌های شمال اجرا می‌کند.

وی ادامه داد: بیکاری، جمعیت زیاد به ویژه در روستاها، نبود امکانات رفاهی، نبود شناخت کافی از اهمیت جنگل و مسائل دیگر سبب شده است تا مشکلات به انحای مختلف خودنمایی کند.

هادی‌زاده اهم این مشکلات را تجاوز و تعرض به اراضی جنگلی، حضور دام و دامدار در جنگل، قاچاق چوب وآتش‌سوزی برشمرد و گفت:سازمان جنگل‌ها به تنهایی قادر به کنترل این عوامل نیست.

کارشناس سازمان جنگل‌ها و مراتع بیان کرد: برای محافظت از سرمایه ملی و همگانی جنگل ، پرسنل اندک سازمان جنگل‌ها با امکانات ضعیف آن توانایی هدایت را نخواهد داشت و به جای هجمه‌های سنگین انتقاد، نیازمند دست یاری دولت و ملت هستیم.

یکی از کارشناسان ناظر اداره‌کل منابع طبیعی غرب مازندران به ایرنا گفت: در تهیه طرح‌های جنگل‌داری، به روز کردن هزینه‌ها انجام نمی‌شود و این یعنی برآورد نادرست هزینه‌ها.

"عباس تقی‌پور گل‌سفیدی" افزود: خیلی از تعهدات مجریان طرح‌های جنگل‌داری با وجود آن که ریز برنامه‌ها در کتابچه طرح آمده‌است انجام نمی‌شود و خسارت مالی تعویق نیز محسوب نمی‌گردد.

وی تأکید کرد: شیب زیاد جنگل‌های شمال و وجود درختچه‌ها و موانع دربسیاری از مناطق، کار تهیه طرح جنگل‌داری را مشکل می‌کند و درست و دقیق انجام دادن آماربرداری، وجدان کاری بالایی می‌خواهد.

تقی‌پور گفت: مهم‌ترین مسأله در اجرای طرح‌های جنگل‌داری، شناسایی مجری مناسب طرح است که آن طرح را به خوبی اجراکند زیرا مجری خوب، باید هم توان مالی بالایی داشته باشد و هم توان کارشناسی و علمی مطلوب.

کارشناس ناظر اداره کل منابع طبیعی غرب مازندران افزود: بسیاری از مجریان فعلی، واسطه هستند و جنگل را دراختیار پیمانکار می‌گذارند و چوب جنگل را پیش از قطع، می‌فروشند.

وی با انتقاد از روال فعلی واگذاری طرح‌های جنگل‌داری به مجریان گفت: در واگذاری‌ها، کاربیشتر به صورت گزینشی انجام می‌شود و مجریان نیز در هنگام فروش چوب، با وجود قانون مزایده، گزینشی عمل می‌کنند.

تقی پور ادامه داد: در اجرای طرح‌های جنگل‌داری ، مردم محلی کمتر به کارگرفته می‌شوند و مجریان نیز به دلیل ضعف مالی ، هزینه کمی صرف جنگل می‌کنند و اهداف طرح محقق نمی‌شود.

وی گفت: اجرای طرح‌های جنگل‌داری در صورت وجود برنامه، به راحتی عملی می‌شود و یکی از دلایل تعویق‌ها، کم‌توانی مجریان و دلیل دیگر، تجدید حجم به روش تری پی (3p) است.

تقی پور توضیح داد: هدف سازمان جنگل‌ها از اجرای تجدید حجم به‌روش  3p‬ صرفه جویی در وقت و هزینه بود که به ویژه در پایین بند و میان بند که تفاوت بین تجدید حجم صد درصد و تجدید حجم ‪ 3p‬زیاد است، به این هدف نرسیدیم.

این کارشناس ناظر افزود: درسابق، کار تجدید حجم ‪ ۱۰- ۵‬روزه انجام می‌شد ولی اکنون به روش ‪ 3p‬این زمان به یک ماه و نیم تا دو ماه می‌رسد.

وی کاغذبازی و مشکلات اداری را از دیگر معضلات اجرای طرح‌های جنگل‌داری ذکر کرد که منجر به کندی فعالیت ها می‌شود.



 
 
 
< head > < / head > < head > < / head >