جنگل‌های شمال

مقالاتی درباره جنگل‌های هیرکانی (خزری) در شمال ایران

 
نگاهی به درخت آزاد در جنگل‌های شمال
ساعت ۱٠:٢۸ ‎ق.ظ روز شنبه ٢٦ آبان ۱۳۸٦  

  

آزاد، با نام علمی Zelkova carpinifolia درختی کمیاب از تیره نارون (Ulmaceae) است که در سراسر جنگلهای شمال به صورت پراکنده می‌روید و درحدود یک درصد تعداد و حجم درختان منطقه را دربرمی‌گیرد.

این درخت، چوبی پرکاربرد دارد و برگ زرد رنگ آن، جلوه زیبایی را در فصل پاییز پدید می‌آورد.

یکی از کارشناسان ارشد سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کشور در گفتگو با خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) درباره این درخت گفت: درخت آزاد، مختص مناطق جلگه‌ای و کم‌ ارتفاع تا میان‌بند است.

"وحید شقاقی افضلی" افزود: پایین‌ترین حد رویش آن در سواحل نوشهر و آستارا است و بالاترین آن در "گدُوک" مازندران و در ارتفاع ۱۳۰۰‬ متری به چشم می‌خورد.

وی باذکر این که درخت آزاد در جاده کندوان، در ارتفاعات بالاتر از این مقدار هم دیده می‌شود، گفت: این گونه جزو درختان بلند قامت است و ارتفاع آن به ‪ ۲۵‬ـ ‪ ۳۰‬متر و قطرش به بیش از یک متری می‌رسد.

شقاقی اظهار داشت: عمر درخت آزاد طولانی و پوست تنه آن، صاف و نقره‌ای تا خاکستری است که به صورت پلاک از تنه جدا می‌شود و جای آن نارنجی است.

کارشناس ارشد سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری ادامه داد: چوب این درخت، صنعتی و قابل ارتجاع است که در ساخت در و پنجره، چانچو، مال بند گاو آهن و نجاری کاربرد دارد.

به گفته ‌او برگ این درخت، ریز، خشن، کاغذی و دندانه‌دار است و میوه فندقه کوچک آن، بدون واسطه به کنار برگ متصل می‌شود.

شقاقی افضلی بیان کرد: آزاد، درختی است نورپسند که طالب خاک های سبک و غنی و عمیق است و اغلب نواحی واریزه‌ای را می‌پوشاند و در بعضی از نواحی جلگه‌ای، توده‌های خالص تشکیل می‌دهد.

این کارشناس ارشد سازمان جنگلها و مراتع درباره تکثیر درخت آزاد یادآور شد: آزاد با بذر و جَست (ریشه جوش) زادآوری می‌کند.

وی ادامه داد: این گونه، به سرما مقاوم و به خشکی حساس است و در باغ های سلطنتی و حاکمان محلی استان گیلان، به دلیل داشتن تنه راست و برگ های زرد زیبا در پاییز، کاشته می‌شد.

بنابر آمار، در هر هکتار از جنگل های شمال، به طور میانگین دو اصله درخت آزاد با مجموع حجم ۸/۲ ‪  متر مکعب وجود دارد که در حدود نیمی از آنها دارای درجه کیفی سه هستند.

               

یکی از کارشناسان ارشد جنگلداری درباره این درخت به ایرنا گفت: آزاد، درختی کند رشد است و در جنگل‌کاری ها استفاده از آن متداول نیست.

"میثم میارعباسی" گفت: چوب این درخت ، قهوه‌ای مایل به نارنجی، نیمه سنگین، نیمه‌سخت و با دوام است و به علت داشتن رشته‌های پارانشیمی فراوان، خاصیت کش‌سان دارد.

به گفته او چوب آزاد، در صنایع مختلف و مصارف روستایی، کاربرد فراوانی دارد و در ساخت مبل، گاری، ابزار کشاورزی، چوب اسکی، پارو، راکت ورزشی، چرخ چوبی، پره آسیاب و بشکه استفاده می‌شود.

میارعباسی بیان داشت: تکثیر این درخت، بیشتر از راه بذر، در ماه های مهر و اسفند انجام می‌شود و خواباندن شاخه نیز معمول است ولی روش پیوندزدن چندان مرسوم نیست و فقط روی نارون، آن هم در بهار انجام می‌شود.



 
 
 
< head > < / head > < head > < / head >