جنگل‌های شمال

مقالاتی درباره جنگل‌های هیرکانی (خزری) در شمال ایران

 
انباشت زباله در جنگل های شمال
ساعت ۸:٠۸ ‎ب.ظ روز شنبه ۳ آذر ۱۳۸٦  

جمعیت هشت میلیون نفری و رو به افزایش استان‌های گیلان و مازندران و گلستان و ورود گردشگران به این مناطق از یک طرف و کمبود زمین و فاصله کم دریا و جنگل از طرف دیگر، سامان دهی امور شهری، از جمله دفع بهداشتی زباله را به یکی از مشکلات بغرنج تبدیل کرده است.

طبق آمار سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور هم اکنون ‪ ۴۲‬واحد دفع زباله به وسعت ‪ ۳۰۰‬هکتار درجنگل‌های شمال وجود دارد که روزانه به طور متوسط در حدود ۲۰۰۰ تن زباله در آن انباشته می‌شود.

به گفته کارشناسان، دفع زباله در جنگل باعث تخریب جنگل و آلودگی خاک و آب می‌شود. به خصوص آن که برخی مواد، نظیر جیوه موجود دربعضی از باتری‌ها، آلایندگی شدیدی دارد و نفوذ شیرابه زباله در خاک جنگل، تبعات دراز مدتی خواهد داشت.

یکی از کارشناسان ناظر اداره‌کل منابع طبیعی غرب مازندران در این‌باره به ایرنا گفت: شهرداری‌های کلاردشت و عباس آباد، زباله‌های خود را در جنگل‌های مکارود می‌ریزند.

عباس تقی‌پور افزود: این دو مکان انباشت زباله، در حدود ‪ ۹‬کیلومتر با هم فاصله دارند و مساحت هر کدام در حدود یک هکتار است.

وی تصریح کرد: شهرداری کلاردشت با کمبود جا مواجه شده و محلی دیگر را در فاصله ‪ ۳۰۰‬ـ ‪ ۴۰۰‬متری مکان اول انتخاب کرده است و زباله‌های خود را در آنجا می‌ریزد.

این کارشناس ارشد جنگلداری درباره پیامدهای دفن زباله در جنگل یادآور شد: بعضی از زباله‌های این منطقه را آتش می‌زنند و دود ناشی از آن آزاردهنده است زیرا منطقه حالت بسته دارد.

تقی پور اظهار داشت: از نزدیک ده سال قبل که انباشت زباله در جنگل‌های یاد شده آغاز شد، منابع طبیعی مکاتبات زیادی انجام داد ولی تاکنون ثمری نداشته‌است.

به گفته او، تجمع زباله در جنگل باعث گرایش جانواران وحشی نظیر شغال و جانواران اهلی مانند گاو به این مکانها برای تغذیه شده است.

کارشناس ناظر اداره‌کل منابع طبیعی غرب مازندران تأکید کرد: یکی از این مکان های دفع زباله، در حدود ‪ ۷۵‬متر با رودخانه حفاظت شده «سردآبرود» فاصله دارد. 

با این که سال هاست کارشناسان درباره تبعات انباشت زباله در جنگل اخطار می‌دهند، این روند همچنان ادامه دارد و کارهای انجام شده اغلب در حد طرح و برنامه‌ است.

رئیس سابق اداره حفاظت محیط زیست مناطق نوشهر و چالوس گفت: در نزدیکی مرزن آباد، مکان مناسبی برای احداث کارخانه کمپوست انتخاب شد ولی به دلیل نگرانی مردم منطقه از آلوده شدن محل زندگی شان، این طرح اجرا نشد.

مهرنوش کیاکجوری افزود: در گذشته، مدیریتی در موضوع پسماند نبود و قانونی برای موظف کردن شهرداری‌ها وجود نداشت و قانون آن در سال ‪ ۱۳۸۳‬در مجلس شورای اسلامی تصویب شد.

وی با تأکید بر مسأله تفکیک زباله گفت: تفکیک زباله باید از مبدأ آغاز شود و فقط یک هزینه ابتدایی دارد و باآموزش و مدیریت مناسب، بسیاری از مشکلات حل می‌شود.

این مسؤول با بیان این که زباله، بیش از ۱۰۰ نوع آلودگی ایجاد می‌کند و شیرابه آن بسیار سمی است گفت: دفع زباله در منطقه چالوس باعث خشکیدگی درختان شده است.

کیاکجوری افزود: یک گرفتاری این است که شهرداری ها می‌گویند اعتباری در زمینه تفکیک زباله ندارند و به طورکلی، شهرداری‌ها به دلیل نداشتن تخصص، زباله‌ها را غیر اصولی دفع می‌کنند.

رئیس سابق اداره حفاظت محیط زیست نوشهر و چالوس اظهار داشت: در بخش زباله، کار تحقیقات ضعیف است و طرح‌های مناسبی برای تفکیک زباله نداریم.

به گفته او در بعضی از کشورها زباله‌ها را در معادن متروکه زغال سنگ در زیرزمین دفن می‌کنند ولی آنچه ما انجام می‌دهیم، دفع زباله در بالای کوه و وسط جنگل است.

از ‪ ۴۲‬مرکز دفع زباله در استان های شمالی، ‪ ۲۸‬مرکز در جنگل و ‪ ۱۱‬مرکز در مناطق تالابی و سه مرکز در مرتع قرار دارد.

به گفته برخی از کارشناسان، در وضع فعلی، با اعمال مدیریتی خاص و بدون صرف هیچ هزینه‌ای ، می‌توان تولید زباله را کاهش داد.

مدیرکل سابق دفتر جنگلداری سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور در این‌باره گفت: گروهی هستند که درتولید کالا و خدمات، نه تنها از منابع محدود خدادادی برای امرار معاش استفاده نمی‌کنند و مواد زاید و آلاینده به طبیعت بر نمی‌گردانند، بلکه مواد زاید تولیدی سایر گروه‌های اجتماعی را جمع آوری و بازیافت می‌کنند.

مصطفی عبدالله‌پور افزود: این پاک‌کنندگان بی‌مزد و منت محیط زیست، همان‌هایی هستند که همه روز با یک وانت کوچک و فرسوده و یک بلندگو، در کوچه و خیابان ها می‌گردند و وسایل کهنه و بی‌استفاده مردم را می‌خرند.

وی ادامه داد: برای ساماندهی زباله‌های خانگی و نخاله‌های ساختمانی و دفع ضایعات شهری و روستایی، انواع و اقسام طرح‌ها و برنامه‌ها ارایه می‌گردد ولی این گروه از انسان ها که پاک‌کنندگان محیط زیست هستند، فراموش می‌شوند.

این مسؤول سابق سازمان جنگل ها و مراتع تأکید کرد: این گروه، هزینه‌اجرای طرح‌ها و برنامه‌های کارخانه کمپوست‌ سازی و زباله‌سوزی را که قرار است در آینده ساخته شود، کاهش می‌دهند.

عبدالله پور افزود: ضروری است مسؤولان سراسر کشور، به ویژه در شمال که زباله‌ها را در جنگل‌های بالادست شهرها و آبادی‌ها رها می‌کنند، این عده را مدنظر قرار دهند.

وی پیشنهاد کرد: نهادهای مربوط، ازجمله سازمان حفاظت محیط زیست، شهرداری ها و استانداری‌ها و همچنین "اتاق فکر" ایجاد شده در استانداری مازندران به این موضوع بپردازند و برای مدیریت این گروه، برنامه‌ریزی کنند.

این کارشناس ارشد جنگلداری گفت: با توجه به بحران زیست محیطی که رهاسازی زباله در جنگل‌های بالادست شهرهای شمالی به وجود آورده‌است، نباید در انجام دادن این کار تاخیر کرد.

عبدالله‌پور افزود: روش پیشنهادی، یکی از کم هزینه‌ترین و پربازده‌ترین کارها برای پاک کردن محیط زیست است و نه تنها بدون بودجه واعتبار دولتی اجرا می‌شود، بلکه خود، درآمدزا و اشتغال آفرین است.

بررسی کارشناسان نشان می‌دهد در حدود ‪ ۸۰‬درصد زباله‌های استان های شمالی، شامل مواد فساد پذیر است که با رونق گرفتن صنعت کمپوست‌سازی، می‌توان به خوبی از آن بهره گرفت.

کاغذ، پلاستیک، آهن و شیشه در مجموع ‪ ۱۷‬درصد زباله‌های تولیدی را تشکیل می‌دهد که با ساماندهی اشخاصی که با وانت، این گونه مواد را جمع‌آوری می‌کنند، ضمن کاهش تولید زباله، صنعت بازیافت نیز زمینه رشد می‌یابد.

به طور دقیق و علمی معلوم نیست، انباشت چندین ساله زباله در جنگل‌های شمال ، چه پیامدهایی داشته است. با این حال خشک شدن برخی ازدرختان اطراف محل دفع زباله واطمینان از نفوذ شیرابه زباله به درون خاک و سفره‌های آب زیرزمینی تصویری نگران‌کننده از وضع موجود ترسیم می‌کند. شهرداری‌ها می‌گویند از این کار ناراضی‌اند ولی هیچ جای دیگری را برای دفع زباله نمی‌یابند و چاره‌ای ندارند. بنابراین بهترین راه، کاهش زباله تولیدی از یک طرف و دفع و دفن بهداشتی و علمی زباله از طرف دیگر است. 



 
 
 
< head > < / head > < head > < / head >