جنگل‌های شمال

مقالاتی درباره جنگل‌های هیرکانی (خزری) در شمال ایران

 
دکتر محمد حسین جزیره‌ای (1301-1395)
ساعت ۱٠:٢٤ ‎ب.ظ روز دوشنبه ٢۸ بهمن ۱۳۸٧  

 

 

 

دکتر محمدحسین جزیره‌ای، جنگل‌شناس برجسته و چهرۀ ماندگار ایران، در 12 تیر 1301 در بندر انزلی به دنیا آمد. تحصیلات ابتدایی‌ و متوسطه‌ را در زادگاهش‌ به‌ پایان‌ رساند و در سال‌ 1323 موفق‌ به‌ اخذ لیسانس‌ در رشتۀ کشاورزی از دانشگاه‌ تهران‌ گردید و در وزارت کشاورزی مشغول کار شد. از مشاغل وی در این دوره می‌توان به ریاست شعبۀ جنگلبانی لاهیجان، ریاست ادارۀ کشاورزی رودبار، بازرس منطقۀ جنگلبانی گیلان، ریاست ادارۀ کشاورزی بندر انزلی اشاره کرد. سپس از تاریخ 24 خرداد 1328 در بنگاه جنگل‌ها به سمت رئیس ادارۀ آمار و ممیزی منصوب شد.  

جزیره‌ای برای‌ ادامۀ تحصیل‌ عازم‌ بلژیک‌ شد و دورۀ‌ فوق‌ لیسانس‌ و دکتری خود را به‌ ترتیب‌ در رشته‌های‌ جنگل‌ و آب‌ و علوم‌ جنگل‌ در سال‌های 1336 و 1346 در انستیتو آگرونومیک‌ ژامبلو به پایان رساند. وی‌ پس‌ از بازگشت‌ به‌ ایران‌ در دانشگاه‌های‌ زیر مشغول تدریس شد:

- دانشگاه‌ علوم‌ کشاورزی‌ و منابع‌ طبیعی‌ گرگان‌

- دانشگاه‌ تربیت‌ مدرس‌ (دانشکدۀ منابع‌ طبیعی‌ و علوم‌ دریایی‌ نور)

- دانشگاه‌ یزد (دانشکدۀ منابع‌ طبیعی‌ و کویرشناسی)

- دانشگاه‌ تهران‌ (دانشکدۀ منابع‌ طبیعی‌ کرج)

از مشاغل‌ اداری وی که‌ در کنار فعالیت‌های‌ آموزشی‌ بر عهده داشت، می‌توان‌ به‌ معاون‌ فنی‌ مدیر عامل‌ بنگاه‌ جنگل‌ها؛ معاون‌ فنی‌ سازمان‌ جنگل‌های‌ ایران؛ مدیرکل‌ مراتع‌ کشور؛ مدیر عامل‌ سازمان‌ عمران‌ منطقه‌ای‌ گرگان‌ و رشت؛ معاون‌ فنی‌ وزارت‌ منابع‌ طبیعی‌ در امور جنگل‌ و‌ مرتع و خاک؛ معاون‌ فنی‌ وزیر کشاورزی‌، رئیس‌ سازمان‌ جنگل‌ها و مراتع‌ کشور و همکاری‌ با فرهنگستان‌ علوم‌ و فرهنگستان‌ زبان‌ و ادب‌ فارسی‌ اشاره‌ کرد.

دکتر محمدحسین‌ جزیره‌ای‌ علاوه‌ بر سفرهای علمی به خارج‌ از کشور در زمینۀ‌ تخصصی‌ خود از جمله‌ آمریکا، اسپانیا، استرالیا و... کتاب‌های‌ زیر را تألیف‌ و ترجمه‌ کرده‌ است:

 

1- انواع چوب و روش تهیۀ آنها در جنگل‌های کرانۀ دریای خزر، 1331، با همکاری محمد روانشاد.

2- اصول‌ سیلوی‌ کولتور: جلد اول: جنگل‌‌کاری‌،‌ 1337، جلد دوم: حمایت‌ جنگل‌،‌ 1338

3- مونوگرافی گونه‌های آکاسیا، 1337

4- یادداشت های سفر اسپانیا، 1337

5- شاه بلوط درخت جنگلی ایران، 1340

6- روش استحصال چوب در جنگل‌های کرانۀ دریای مازندران، 1340، با همکاری رضا حجازی و محمد روانشاد.

7- تقسیمات‌ جنگلی‌ ایران‌ (به‌ فارسی‌ و فرانسه)، 1341.

8- 1342/  Quelques investigation sur Prunus Laurocerasus  ١٩۶٣

9-       Contribution a l etude des forest  primaires de la caspienne ١٩۶۵/١٣۴۴

10-   Contribution a la phytogeographie de la forest caspienne ١٩۶۶/١٣۴۵

(با همکاری(A. Noirfalise       

11- درخت‌ زبان‌‌گنجشک‌ و پرورش‌ آن‌ (ترجمه)،‌ 1372

12- جنگل‌‌کاری‌ در خشکبوم‌ (کتاب‌ برگزیده‌ٔ سال‌ 1380)، چاپ دوم با تجدید نظر در سال 1381

١٣- جنگل‌شناسی‌ زاگرس‌ (با همکاری‌ مهندس‌ مرتضی‌ ابراهیمی رستاقی)، کتاب سال جمهوری اسلامی، 1382.

دکتر جزیره‌ای از برگزیدگان همایش چهره‌های ماندگار در سال ١٣٨۴ بود.

 

وی در روز شنبه 16 مرداد 1395 در 94 سالگی درگذشت.

 

 

 

منابع

1- بنگاه جنگلها، سالنامۀ 1329، کمیسیون انتشارات بنگاه جنگلها.

2- جزیره ای، محمد حسین، 1384، نگهداشت جنگل، دانشگاه تهران،231ص.

٣.www.ketabsal.ir

۴.www.nlai.ir

 



 
 
 
< head > < / head > < head > < / head >