جنگل‌های شمال

مقالاتی درباره جنگل‌های هیرکانی (خزری) در شمال ایران

 
راه های نهادینه شدن فرهنگ منابع طبیعی
ساعت ۸:٥۸ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ٩ امرداد ۱۳۸٦  

تجارب مختلف نشان می‌دهد که تا طرح و برنامه‌ای با مقبولیت عمومی مواجه نشود، اجرای آن ناکامل و یا ناقص خواهد بود. از طرفی دیگر هرجا که بیشتر مردم روی موضوعی حساسیت نشان دهند، آن‌موضوع، اگرچه پردامنه و مشکل باشد، به خوبی رفع می شود.

باتوجه به اینکه ‪ ۸۰/۶‬درصد از مساحت کشور را عرصه‌های منابع طبیعی، اعم از جنگل و مرتع و بیابان تشکیل می‌دهد، موفقیت اجرای برنامه‌های این بخش، بستگی تام به مشارکت و پذیرش مردم دارد.

شماری  از   پژوهشگران  و  کارشناسان  امور  جنگل بر لزوم گسترش فرهنگ منابع طبیعی به عنوان نیاز ضروری در جامعه تاکید کردند.

این عده در گفتگو با خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) ضمن تاکید بر اهمیت و ارایه راهکارهای گسترش فرهنگ منابع طبیعی، خواستار توجه بیشتر رسانه‌ها در این زمینه شدند تا روند مطلوب فعلی ادامه یابد و مردم از اهمیت این منابع ملی آگاه تر شوند.

یکی از پژوهشگران مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان مازندران در این‌باره گفت: خوشبختانه با اطلاع‌رسانی انجام شده در سال‌های اخیر، وجدان عمومی و حساسیت به منابع طبیعی و محیط زیست بیشتر شده است.

"یوسف گرجی بحری" افزود: رسانه‌های جمعی در این‌باره خوب کار کرده‌اند و سازمان های مردم نهاد نیز باوجود برخی بدبینی‌ها که نسبت به آنها وجود دارد، گسترش خوبی داشته‌اند.

وی با تاکید بر این که آگاهی عمومی مردم درباره منابع طبیعی ومحیط زیست در مقایسه با ‪ ۱۰‬سال قبل بیشتر شده‌است گفت: اکنون برخی آرای کارشناسان،از زبان مردم عادی هم شنیده می‌شود.

گرجی بحری بیان کرد: متاسفانه "تصرف جنگل"  کم کم دارد به صورت عادی در می‌آید و ما اگر شعار حفاظت از جنگل  می‌دهیم، باید با کسانی که ضد حفاظت عمل می‌کنند برخورد کنیم زیرا بالاترین سرمایه برای سازمان جنگل‌ها و مراتع، اعتماد عمومی است.

پژوهشگر مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان مازندران ادامه داد:
جلب اعتماد عمومی در هرکاری باعث عمل در مردم می‌شود و در اینجاست که نقش رسانه‌ها بارز می گردد.

وی تصریح کرد: برای آگاهی مردم و کمک آنها به دولت در حفظ منابع طبیعی، شرط اول آن است که دولت برنامه‌های خود را برای مردم روشن کند و دراین امر پیشگام باشد.

به گفته او   در  نهادینه شدن   فرهنگ منابع طبیعی ، دولت  باید  حفاظت   از  منابع طبیعی را با جدیت انجام دهد و هیچ ضعفی از خود نشان ندهد زیرا دراین صورت مردم حرف ها را باور نمی‌کنند.

این پژوهشگر منابع طبیعی ادامه داد: با نفودترین رسانه، تلویزیون و رادیو است و رسانه‌های نوشتاری در جایگاه بعدی قرار دارند.

گرجی بحری اضافه کرد: محتوای کتابهای درسی در موضوع نهادینه شدن فرهنگ منابع طبیعی به تازگی  بهتر شده است و  باید نسل جوان و بچه‌ها را با آموزش علمی به حفظ منابع طبیعی حساس کرد و این کار با سخنرانی نمی‌شود.

یکی از کارشناسان سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری کشور با اشاره به وظایف مختلف و متنوع این سازمان در زمینه‌های فنی، حقوقی، اجتماعی،اقتصادی و فرهنگی یادآور شد: گاهی اوقات وظایف فنی سازمان جنگلها تحت تاثیر مشکلات اجتماعی و اقتصادی قرار می‌گیرد.

"غلامرضا هادی‌زاده" تصریح کرد: با وجود تمام مشکلات سازمان جنگلها و مراتع توانسته است با اجرای تخصصی طرح های جنگلداری، مسایل فنی جنگل را مدیریت و بخشی از مشکلات غیر فنی را حل کند.

وی ادامه داد: بدیهی است این امر از دید مردم پنهان مانده و به دلیل تخصصی بودن، موفقیت در این بخش دیده نشده است.

کارشناس سازمان جنگلها و مراتع بیان کرد: مشکلات اجتماعی و اقتصادی به دلیل نبود نیروی انسانی کافی در این سازمان و وجود قوانین قدیمی و غیرکارآمد و نیز مشکلات محاکم قضایی باعث شده است که این سازمان به تنهایی قادر به حل مشکلات نباشد.

هادی زاده گفت: به همین منظور شناساندن ارزشها و فواید منابع طبیعی ازجمله نقش جنگلها  در  تلطیف  و  تصفیه هوا ،  تامین آب آشامیدنی   و     کشاورزی طبیعت گردی، ایجاد اشتغال، تامین مواداولیه صنایع وابسته و کاهش خروج ارز از کشور لازم است.

هادی‌زاده درباره روشهای نهادینه کردن فرهنگ منابع طبیعی خاطرنشان کرد:
این کار را می‌توان در قالب کتاب های درسی از پایه ابتدایی تا دبیرستان، تهیه بروشورهای تبلیغاتی، صدا و سیما، کلاس های آموزشی به ویژه برای روستاییان و جنگل‌نشینان انجام داد.

این کارشناس سازمان جنگلها و مراتع افزود: اما چنین فعالیت هایی در عرصه عمل باید محدود به شهرهای هم جوار جنگل و روستاییان و جنگل‌نشینانی که در این زمینه درگیر هستند باشد و به ویژه مشارکت مردم در حفظ و صیانت با فراهم آوردن شرایط رفاهی و طرح‌های اشتغال زا  مد نظر قرار گیرد.

به گفته او با حل مشکلات جنگل‌نشینان و مشارکت دادن آنها در امور رفاهی و زندگی و برخوردداری از نعمت  جنگل، آنها به جای نگاه قهرآمیز و خشمگینانه با نگاه حفاظت و توسعه و احیا و بهره‌برداری اصولی و منطقی گام به گام همکاری می‌کنند.

نماینده سازمانهای مردم نهاد (سَمَن) در معاونت مناطق مرطوب و نیمه‌مرطوب سازمان جنگلها و مراتع نیز گفت: راه های گسترش و نهادینه شدن فرهنگ منابع طبیعی را می‌توان به چهار بخش تقسیم کرد.

"صادق رحمتی" افزود: این چهار بخش شامل آموزش غیرمستقیم (رسانه‌ها)، روش های مستقیم (آموزش و سخنرانی)، روش های عملی نظیر مشارکت مردم در عملیاتی اجرایی و پاسخگویی به نیاز مردم است.

وی تاکید کرد: دو بخش آخر را می‌توان شرط توسعه پایدار طبیعت با مشارکت جوامع محلی و ذینفعان برشمرد.

رحمتی بیان کرد: شرط  گسترش  فرهنگ  منابع طبیعی  و  نهادینه شدن آن شناسایی نیاز امروز برای ساختن پشتوانه فردا با در نظر گرفتن مشارکت عملی مردم در بهره‌وری از طبیعت است.



 
 
 
< head > < / head > < head > < / head >